Bilgi

Apandisit Nedir ? Belitileri Nelerdir ? Apandisit Tedavisi

Paylaş
 

Apandisit

Apandisit karının sağ alt kadranında, kalın bağırsağın sonunda, 8-10 cm uzunluğunda bir organ. Buna halk arasında kör bağırsak adı veriliyor. Gençlerde veyahutta 3 yaşında 20 yaşına kadar bir lenfoit doku olarak fonksiyon görüyor. Bu şu demek; yani boğazdaki bademcik gibi mikropları sanki tutan bir yer olarak fonksiyon görüyor. Yani kalın bağırsağın sanki o bölgedeki koruyucu bir organı olarak iş gördüğünü söyleyebiliriz. Apandisit lümenli yani içi boş bir organdır. Bu lümeninin herhangi bir nedenle tıkanmasından dolayı apandisit dediğimiz tablo ortaya çıkıyor. Yani bir küçük hortum gibi düşünürseniz bunun içinin bir şeyle tıkandığında gerideki basınç arttığı için tüm karına yayılan bir ağrı daha sonra sağ bölgeye yayılan bir ağrı şeklinde ortaya çıkar. Hastada ateş olabilir ve tedavi edilmediğinde çok ciddi sonuçlar doğuran yani ölüme kadar götüren bir tablo olabilir. İşte bu tablonun klinikte yansımasına akut apandisit adını veriyoruz.

 

Ağrının apandisit ağrısı olduğunu nasıl anlarız?

Apantisitin civarında lenf bezleri var. Özellikle çocuk yaş grubunda bu lenf bezlerinin büyümesi dışarıdan baskıyla apandisit dümenini sıkıştırarak apandisite neden olabilir. Yine ince bağırsağı ilgilendiren hastalıklar olabilir, kalın bağırsağı ilgilendiren hastalıklar apandisitle karışabilir. Bazen mide delindiğinde karın boşluğuna akan içeriğin karnın sağ alt kadranına inmesi aynı apandisit tablosu gibi bir bulgu verebilir. Özellikle genç kızlarda iki adetin ortasında bir ağrı dönemi olabilir ki buna halk arasında yumurtlama ağrısı şeklinde bir isim verilir. Yine apandisit bazen idrar yolu sancıları gibi bize gelebilir. İdrarda yanma olabilir, iltihap olabilir. Bu apandisitin hemen üreterin çok yakınında olmasından kaynaklanan bir tablo. Hanımlarda özellikle yumurtalıkla ilgili kistler, o kistlerin delinmesi apandisite benzeyebilir. Tüp dediğimiz rahimden yumurtalıklara uzanan yerdeki herhangi bir iltihap aynı tabloyu verebilir. dış gebelik dediğimiz bir tablo var ki gebeliğin rahimin içinde olmayıp tüpün içinde olması yada o tüpün delinmesiyle aynı şekilde karın ağrısı olabilir ve teşhisi karıştırabilir. Bütün bunlar apandisit teşhisinde ayırıcı tanıya giren durumlardır. Bazen tümörler de bu teşhiste yanıltıcı olabilir.

 

Kimlerde apandisit olur?

Apandisitin iltihaplanması lümeninin yani iç kısmının tıkanmasından doğan bir tablo. Genellikle 3 yaşla 20 yaş arasında en yüksek oranla görülen hatta bu dönemdeki karın ağrılarının büyük bir sıklığını yapan bir klinik tablodur. Ama çocuk yaş grubunda ve de yaşlılarda olan apandisit ise daha ölümcül olarak söylenir. Bunun nedeni de karnın ön tarafındaki tabakanın apandisit iltihaplandığı zaman çocuklarda bu tabakanın gelişmemesinden dolayı ve yaşlılarda da hareket kabiliyetini kaybettiği için apandisit delindiğinde içindeki muhteva karnın içine boşalıp akut apandisit tablosunu yapıyor. Akut apandisit bu olabilir dendiğinde mutlaka ameliyat edilmesi gerekiyor. Eğer apandisit geciktirilirse ölüme yol açmaktadır.

 

Apandisitin ne gibi belirtileri vardır ?

Apandisitten şüphelenilen insanlar genellikle hastaneye karın ağrısı ile gelirler. Bu karın ağrısının başlangıcı çok önemli. Hastalar bunu genellikle ilk başta midem ağrıyor veya mideme yediğim birşey dokundu şeklinde yorumlarlar. Çünkü ağrıları genellikle göbek hizasında yani mide şikayeti midir safra kesesi ağrısı mıdır ayırt edemezler. Bunun ilerisinde jineklojik pek çok hastalık akut apandisite benzeyebilir. Bağırsağın diğer iltihabi hastalıkları da buna benzeyebilir. İlk bulgular; karında ağrı başlangıcında, göbek çevresinde ve mide sancısı gibi hissediliyor. 8-10 saat sonra bu ağrının karının sağ alt kadranına yerleşmesi gerekiyor. Apandisitin tipik özelliklerinden bir tanesi ağrının sağ alt kadrana yerleşmesidir. Bu hastaların ağrısı da durağan ağrı dediğimiz kolik tarzda olmayan ama hastanın kıpırdamasını engelleyen bir ağrıdır.

 

Apandisite neden olan faktörler nelerdir?

Kalın bağırsak içerisindeki muhteva eğer katıysa bu boşluğun içine giren katı artıklar orada sertleşebilir. Kalsiyumla yüksek beslenenlerde kalsifiye olabilir veya kabız insanlarda, tuvalet alışkanlığı seyrek olan insanlarda oradaki dışkı sert olduğu için orada kalabilir ve lümeni tıkayabilir. Bundan şunu kastetmek istiyorum; beslenme alışkanlığı olarak az sıvı içme, diyette lifli gıdaların az olması, dışkının katı olması ve tuvalete 4-5 günde bir veya daha uzun aralıklarla çıkma bir apandisit nedeni olarak kabul ediliyor. Bazen bağırsak içindeki parazitler de, küçük kurtçuklar da apandisit yapabilir. Bazen yabancı cisim dediğimiz bir zeytin çekirdeği, bir nar çekirdeği veya bir sert gıda bile apandisit lümenini tıkayıp apandisit yapabilir. Yani beslenme alışkanlığı, dışkılama alışkanlığı ve katı gıdaların oraya gidip yerleşmesi apandisite yol açabilir.

 

Apandisit ameliyatında hangi yöntemler uygulanır?

Apandektomi işlemi klasik yöntemle bir de laparoskopik işlemle yapılır. Klasik yöntemde karnın ön duvarı açılıp yandan küçük bir ensizyonla karnın içine girip apandisit dışarıya alınır. Bir diğer yöntem laparoskopi yöntemi dediğimiz yöntem. Laparoskopi son 15 yılda bütün dünyada iyi gelişmiş merkezlerde kullanılabilen bir yöntem. Hem teşhis etmek amacıyla kullanılıyor hemde ameliyat amacıyla kullanılabiliyor. Diagnostik laparoskopi dediğimiz bu işlemde göbekten 1 cm çapında bir kesi yapılıyor. 1 cm çapında bir trokar dediğimiz alet göbekten sokuluyor ve hastanın karının içi bir monitöre aktarılıyor. Bu monitörde karın içinin her tarafı yani açık ameliyattan daha iyi bir şekilde her tarafı görülebiliyor. Eğer rahatsız apandisit görüldüyse hemen apandisit noktasının üzerinden hemen 1 cm’lik bir yara yapıp apandist o delikten bu yöntemle çıkartılabiliyor.

 

Apandisit ameliyatı nasıl olur?

Apandisit ameliyatı yapılacak bir hastanın kan sayımı yapılır gerekirse akciğer filmi çekilir yani hastanın ameliyat öncesi basit bir chek-up’ı yapılıyor. Anestezi uzmanı hastayı görüyor ve hastaya genel anestezi veriliyor. Genel anestezi verildikten sonra hastanın karnını temizledikten sonra sağ alt kadranda 2-2,5 cm’lik bir yara yapılıyor. Cilt cilt altını geçtikten sonra karnın ön duvarındaki 3 adale geçiliyor, öndekini keserek öbür ikisini ayırarak karın içine giriliyor ve apandisti bularak oradan apandist kökünden bağlanıyor ve kökü çıkartılıyor. Kökü bağlanarak bırakılabilir yada o bağlanan kısmı kalın bağırsağın içine gömülebilir. Eğer iltihaplıysa yani karın içinde cerahat varsa küçük bir diren konularak karın içi temizlenir. Bu işlem normal olarak 10-15 dakika süren bir işlemdir. Bazen apandisit ameliyatı uzayabilir bu anormal yerleşimli apandisitlerde olan bir tablodur. 5-6 saat sonra hasta uyandıktan sonra evine gidebilir. en çok 1 gün 24 saat hastanede tutulurlar. Ertesi gün beslenmeye başlanabilir. Hastalar evde 1-2 gün dinlendikten sonra normal aktif hayatlarına dönebilirler.

 

Apandisit ameliyatından sonra hasta nelere dikkat etmeli?

Akut apandisit nedeniyle apandektomi yapılan bir hasta eğer apandisit delinmemişse hemen ertesi gün hatta birkaç saat sonra taburcu olabilir. Yarası 2-2,5 cm’dir ve genellikle bu yaralar halk arasında estetik denilen dikişi alınmayan bir şekilde kapatılır. Bu hastaların daha sonra yaralarında bir iltihap olmazsa, karın içinde bir iltihap gelişmezse veya kanama gibi bir komplikasyon olmazsa bundan sonraki hayatlarında hiç dikkat edecekleri birşey yoktur. Sadece bazı araştırmalar apandektomi yapıldığında kalın bağırsak kanserinin daha sık görüldüğü şeklinde bir yorum getiriyor. Bu hastaların 40 yaşından sonra belki birkaç kez kolonoskopi yaptırmaları gerekebilir. Yara yerinde ileride bir fıtıklaşma olabilir yıllar sonra. Hastalar bunu o bölgedeki bir şişkinlikle hissedebilirler. Ama bunun dışında apandektomi ameliyatının hastaların aktif hayatını sınırlandıracak hiçbir etkisi yoktur.

 

Apandisit nasıl anlaşılır?

Akut apandisit şüphesiyle gelen bir hasta doktora geldiğinde önce hastanın nabzının hızlı olması fark edilir. Ateşine bakılır ateşi biraz yüksek olabilir özellikle rektal ateşi mutlaka koltuk altı ateşinden yüksek olabilir. Muayenede karın hassastır yani muayenede elimizi hastanın karnına bastığımızda bir ağrı olur hatta hastanın sol tarafına elimizi bastırıp sağa doğru sıvazladığımızda bu ağrı artabilir bu da önemli bir bulgudur. Yine hastanın sağ alt kadranına elimizi bastırıp tuttuğumuzda hastanın normal bir ağrısı olur orada. Ama elimizi çektiğimizde ağrı daha çok şiddetlenirse hatta hasta zıparsa bu apandisit için çok lehte bir bulgudur.

 

Apandisit için nasıl bir tedavi yöntemi uygulanır?

Akut apandisit teşhisi konulduğunda yapılacak şey mutlaka ameliyattır. Bazen doktora geç giden hastaları bir ameliyat öncesi döneme hazırlamak gerekebilir. Yani onların sıvısı tamamlanır, ateşi düşürülmeye çalışılır, antibiyotik başlanır. Dünyanın her yerinde tedavisi aynı. Bu apandisitin mutlaka karın içerisinden çıkarılması gerekiyor. Eğer karın içerisine bağırsak muhtevası yada oradaki cerahat aktıysa oraların yıkanması ve temizlenmesi gerekiyor. Oradaki iltihapların dışarıya akabilmesi için karın içine diren denilen küçük hortum gibi bir madde konuluyor. Apandisti bulmak bazen zor olabiliyor. Çünkü her zaman düşünülen yerde apandisit olmayabiliyor. Bunlar teşhisi de ameliyatı da zorlaştırıyor. Akut apandisit tablosunda teşhis konduysa yada apandisitten şüphelenildiyse mutlaka apandektomi dediğimiz apandistin cerrahi yöntemle çıkarılması gerekmektedir.

Bu yazı 12 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

REKLAMLAR
REKLAM